Ook fouten maken is perceptie

Vandaag sprak ik met een jonge Nederlandse student en goede vriend van mij over het maken van fouten. Nu heb ik het hier niet over het maken van fouten in de wereld van feiten, maar in de wereld van opinie. Tenenkrommend was het voor mij te horen hoe het maken van fouten in het geven van een oordeel hem onzeker en moedeloos maken. En dat in een land als Nederland waar studenten geproduceerd worden die hun mening kunnen en durven  geven. Dat wil dus niet zeggen dat Nederlandse studenten en afgestudeerden ook veel beter tegen kritiek kunnen dan hun minder hard roepende collega’s in de buurlanden. Als het om perceptie gaat, is iedereen even gevoelig. Hierin zit ‘m dan ook de knoop.

A knot by Brigit Law

Er kunnen namelijk geen fouten gemaakt worden als het gaat om opinies. Er is hier geen waarheid, alleen interpretatie en vertaling. Wat kan men dan doen om dit soort fouten op te lossen?  Door rekening te houden met de manier waarop je een opinie lanceert en het ontvangen van de reacties hierop uit de omgeving. Men moet (leren) nuances aan te brengen, zoals een sterkte en een beedtegraad, zodat je een ander niet kwetst, in het harnas jaagt of verliest als medestander.

Nu zijn er mensen met een zogenaamde dikke huid. Dit zijn mensen die hun neuronen bewust of onbewust in toom kunnen houden bij het krijgen van kritiek. De prikkels naar de hersenen toe zijn dan minder sterk. Bij mensen met een minder dikke huid, de zogenaamde meer gevoelige mensen, raakt het neuronenhuishouden in overdrive en worden de hersenen zodanig geprikkeld dat men zich onzeker gaan voelen. Zij moeten dus harder werken om kritiek uit de omgeving te verwerken, er een oplossing voor te vinden en, indien nodig, de kritiek naast zich neer te leggen. Dit vergt mensenkennis, ervaring en inzicht, iets wat jonge studentenl minder hebben dan volwassenen.

Ik realiseer mij sterk dat nu ik bijna veertig ben, ik kritiek nietl beter kan verdragen, maar wel veel beter kan plaasen door het in vormen en contexten te gieten die voor mij beter te verteren zijn. Dit komt niet door het leren van mijn eigen fouten, maar ik heb het mijn sport gemaakt te kijken naar fouten – of beter gezegd onzekerheden- van van anderen en hoe de omgeving hierop reageerde.

Er zijn er veel meer mensen die in de ogen van anderen fouten maken dan je denkt. Het is een beetje zoals in de wiskundeles: niemand vraagt iets dus je denkt dat je de enige bent die het niet snapt, maar tijdens de pauze hoor je dat zeker de helft van de klas het niet snapte.

Hoe krijg je nu meer grip op die verwilderde en prikkelende neuronen? Gebruik focus en visie! Zie jezelf als een herhalende zandloper die op regelmatige tijden breed (opnemen van prikkels uit de omgeving) dan weer nauw (doelmatig) opereert. Het aanleren van deze houding geeft je uiteindelijk een dikkere huid en meer veerkracht. De Meichenbaum methode kan hier soelaas brengen, ook voor (bijna) volwassenen. Klinkt dit te simpel? Complexe sitaties vragen soms om een simpele oplossing.

Een andere manier is jezelf zien als als de tweede of derde persoon in een ‘act’. Dit werkt bevrijdend en stimulerend. Het spelen van de hoofdrol in je eigen drama en dus leren van je eigen fouten is immers veel vermoeiender en stressvoller dan het spelen van een ‘supporting role’ of het publiek.

Van je eigen fouten kun je leren, maar van die van anderen nog veel meer!

Advertisements